Üretici Zarar Edince Hasattan Vazgeçti
Şanlıurfa’da bu yıl karpuz üreticileri büyük hayal kırıklığı yaşadı. Sezon başında umutla tarlaya ekilen karpuzlar, beklenen değeri görmeyince tarlada kaldı.
Türkiye’nin önemli tarım merkezlerinden biri olan Şanlıurfa’da bu yıl karpuz üreticileri, bekledikleri kazancı elde edememenin derin üzüntüsünü yaşıyor. Mevsim başında umutla ekilen karpuzlar, pazarda karşılık bulamayınca tarlalarda çürümeye terk edildi. Üretici, toplama ve taşıma masrafını karşılayamayacak duruma geldi.
Kilosu 1-2 Lira: Masrafı Bile Karşılamıyor
Sezon başında kilosu 7-8 lira seviyelerinde olan karpuzun fiyatı, hasat dönemine girilmesiyle birlikte 1 ila 2 liraya kadar düştü. Şehir içi pazar yerlerinde ve hal çıkışlarında dahi fiyatların bu denli düşük seyretmesi, üretici açısından büyük hayal kırıklığı yarattı.
Şanlıurfalı üretici Mehmet Aydın, yaşadıkları mağduriyeti şu sözlerle özetledi:
“Bu sene emeğimiz boşa gitti. Mazot, gübre, sulama derken zaten başa baş noktasına gelmiştik. Hasat vakti geldiğinde ise karpuzun değeri kalmadı. Toplasak zarar, bıraksak çürüyor. Mecburen tarlada bırakıyoruz.”
Tonlarca Karpuz Tarlada Kaldı
Tarla başına yaklaşık 50 ila 70 bin lira arasında değişen maliyetlere rağmen, birçok çiftçi karpuzunu hasat etmedi. Toplama ve nakliye ücretleri, satış fiyatının üzerinde kalınca tonlarca karpuz toprakta kaldı. Bazı üreticiler ise hayvanlara yem olarak değerlendirmeye çalıştı.
Üretici Ahmet Kılıç, yaşadıkları zararı şöyle anlattı:
“1 dönüm tarlaya yaklaşık 50 bin lira harcadım. Ton başına satış fiyatı 1.500 lira civarında. Bu fiyatla ne işçi ücretini ödeyebiliyoruz ne de nakliye masrafını. Zarar etmemek için tarlada bırakıyoruz.”
Tarım Yetkililerinden Müdahale Çağrısı
İl Tarım Müdürlüğü yetkilileri, yaşanan kayıpların önüne geçebilmek için alım garantili destekleme mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini ifade etti. Özellikle yerel yönetimlerin ve kooperatiflerin, çiftçiden doğrudan alım yaparak ürünleri değerlendirmesi gerektiği vurgulandı.
Tarım uzmanları ise bu duruma neden olan temel etkenleri şöyle sıraladı:
Neden Bu Duruma Gelindi?
Plansız Üretim
– Çiftçilerin pazar verisi ve talep analizine dayanmadan aynı ürünü yoğun şekilde üretmesi.
Girdi Maliyetlerinin Artışı
– Gübre, mazot, ilaç ve sulama giderlerindeki sürekli artış üretimi maliyetli hale getirdi.
Pazarlama Zincirinin Kopukluğu
– Üreticinin tüketiciye doğrudan ulaşamaması, aracıların fiyatları belirlemesi.
Destekleme Eksikliği
– Karpuz gibi ürünlerde alım garantisi veya müdahale alımı yapılmaması.
Üreticinin Gelecek Planı Değişti
Bu yıl yaşanan ekonomik kayıplar, üreticileri 2026 sezonu için farklı planlara yönlendirdi. Birçok çiftçi, daha az masraflı ve daha güvenli ürünlere yönelme kararı aldı. Buğday, arpa ve mercimek gibi tahıl ürünleri yeniden ön plana çıkarken, karpuz ekimi Şanlıurfa’da ciddi oranda azalabilir.
Üretici Ahmet Yıldız bu konuda şunları söyledi:
“Yıl boyunca tarlada çalışıyoruz, güneşin altında çile çekiyoruz ama emeğimiz çöpe gidiyor. Eğer devlet ya da belediye alım yapsaydı en azından zarar etmezdik. Seneye karpuz ekmeyi düşünmüyorum.”
Tarımda Sürdürülebilirlik ve Planlama Şart
Uzmanlara göre Şanlıurfa’da yaşanan bu kriz, Türkiye genelinde tarımsal üretimde planlama ve destekleme politikalarının ne kadar hayati olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Üreticilerin teşvik edilmesi, bilinçlendirilmesi ve ürün alım politikalarının yeniden düzenlenmesi gerektiği dile getirildi.
Şanlıurfa’da yaşanan karpuz krizi, tarım politikalarının yeniden gözden geçirilmesini gerektiriyor. Üretici, destek ve yönlendirme bekliyor. Aksi takdirde sadece ürün değil, üretici de tarımdan çekilecek gibi görünüyor.
